CREATIVITEIT

Tot stand brengen, creëren, is de essentie van het verbeteren van organisaties. Dit in tegenstelling tot het in stand houden van de status quo. Verbeteren vereist specifiek leiderschap. Degene die leiding geeft aan creatie moet in staat zijn om te gaan met de krachten van behoud en vernieuwing die op elkaar inwerken. Hij (mag natuurlijk ook een zij zijn) staat als het ware met één been in de organisatie, en met één erbuiten. Het eerste is essentieel om de organisatie te begrijpen en geaccepteerd te raken, het tweede om de organisatie, werkwijzen, systemen en zelfs het functioneren van groepen en individuele medewerkers ter discussie te kunnen stellen.

Elke organisatie bepaalt voor zichzelf wat creatief is. Iets kan als heel vernieuwend worden ervaren in de ene organisatie, en tegelijkertijd allang zijn geadopteerd in een andere. Creativiteit kan zo dus over organisaties en sectoren heen reizen. Om die reden is het heel effectief om bij andere organisaties en in andere sectoren te gaan kijken, luisteren en leren. Organisaties en managers die zich daarvoor te weinig tijd gunnen, laten een belangrijke bron van verbetering onbenut. Bij organisatieverbetering is het dus zinvol om ideeën, ervaringen en expertise van buiten de organisatie naar binnen te halen. F/ACT MANAGEMENT heeft daarmee goede ervaringen in allerlei vormen: workshops, externe sprekers, referentiebezoeken, het samenstellen en verspreiden van literatuur, coaching van teams en individuën, etc. Om dit maximaal effectief te laten zijn, is het wel belangrijk om sturing te geven. Wij zouden geen organisatie in de valkuil willen laten lopen van goedbedoelde maar te willekeurige deelname aan trainingen en seminars.

De moeilijkste organisatieverbeteringen zijn innovaties die het bestaande business model ondermijnen. In de reisindustrie heeft informatietechnologie het samenstellen en verkopen van pakketreizen fundamenteel veranderd. Ook zijn budget luchtvaartmaatschappijen ondenkbaar zonder moderne technologische mogelijkheden. Hetzelfde is aan de hand in de media industrie. Daar was het traditionele business model gebaseerd op preselectie door journalisten. Nu is het klassieke onderscheid tussen de producent en consument van nieuws en informatie fundamenteel aan het verschuiven: veel nieuws komt via camera's en mobiele telefoons van passanten tot in onze huiskamers. Of via blogs, forums, twitter etc. Deze veranderingen hebben de aard en inhoud van concurrentie voor de bedrijven in deze sectoren zo fundamenteel veranderd, dat het voortbestaan van individuele bedrijven aan de orde is. Het is voor elke organisatie een uitdaging om actief naar bronnen van fundamentele vernieuwingen te zoeken.

Voor mensen die leiding geven aan creatie is het niet voldoende om alleen ideeën voor vernieuwing te genereren. Zij moeten deze ook analyseren en een slim onderscheid maken tussen goede en slechte ideeën. Dit kan in hoge mate worden aangeleerd. Daarnaast is creativiteit een keuze. Sommige managers kiezen ervoor om hun creatieve vermogens aan te wenden om de bestaande organisatie de ondersteunen, anderen om deze te vernieuwen. De laatste groep zal met meer overtuigingskracht aan moeten komen om de bestaande organisatie mee te krijgen. Al dit soort vaardigheden, van het genereren van ideeën, het naar binnen halen van ideeën van anderen, onderhandelen, overtuigen etc. zijn te ontwikkelen bij individuen en teams. Coaching is daarvoor een belangrijk instrument.